Katedra do oddania natychmiast
cepol 6.3.2007 Czeski
Kościół katolicki decyzją Sądu Najwyższego ma bezzwłocznie oddać państwu
katedrę świętego Wita na Zamku Praskim. Jest to opinia sądu wydana w związku z
wyrokiem, na mocy którego unieważniono poprzedni wyrok Sądu miejskiego w Pradze
31 stycznia Sąd Najwyższy unieważnił wyrok sądu niższej instancji,
według którego katedra jest własnością Kościoła. Sprawę zwrócił do ponownego
rozpatrzenia do tego samego sądu. Oznacza to, że zanim zapadnie nowy wyrok, przedmiot
sporu musi zostać oddany w posiadanie poprzedniego właściciela – czyli państwa
reprezentowanego w tym przypadku Zarządem Zamku Praskiego.
Spór o najważniejszy kościół w Czechach trwa już prawie 15
lat. Po Rewolucji Aksamitnej Kościół zakwestionował stan prawny, który
wprowadzili komuniści przejmując katedrę na własność (w r. 1954 katedrę
znacjonalizowano). Sprawa nie jest jednoznaczna, ponieważ państwo wytacza
argumenty historyczne – budowniczym katedry był król, czyli podmiot państwowy. Zapisy
w księgach wieczystych z XIX wieku także potwierdzają legitymację państwową. Takie
argumenty przemawiają do opinii publicznej mocno ateistycznego kraju, jakim są Czechy.
Kościół po ostatniej wygranej sprawie wprowadził sprzedaż biletów do katedry,
która jest przez Czechów traktowana jako „wspólne dobro narodowe”, czym znów
dodał argument przeciwnikom. Oczywiście, że Zarząd Zamku po werdykcie
przywracającym własność państwu skwapliwie oznajmił, że bilety zostaną
zniesione i katedra będzie dostępna za darmo.
Ostatnim wydarzeniom dodaje smaku niechęć kardynała Vlka do
oddawania kościoła oraz pojawienie się policjantów w katedrze i jej otoczeniu. Kardynał
obecność stróżów prawa w świątyni skwitował słowami, że tego nie było nawet latach
50-ych, za czasów komunizmu.
O przejęciu obecnie negocjują przedstawiciele Kościoła i
Zarządu Zamku, w marcu sprawę ponownie rozpatrzy sąd.
Z polskiego punktu widzenia cały ten spór wlokący się od
1992 r. jest absurdalny. Ale trzeba pamiętać, że ta historia odgrywa się w
Republice Czeskiej, w państwie, w którym Kościół katolicki nie cieszy się takim
autorytetem jak w Polsce. Co gorsza, katolicy nie zawsze byli kojarzeni z
obroną interesu narodowego (eufemistycznie rzecz ujmując), tak więc każda
okazja do „dowalenia” im jest w Pradze omalże kwestią prestiżową.
Katedra św. Wita to zapewne miejsce wyjątkowe i magiczne,
ważne dla całego narodu, a nie tylko dla kościoła. Z przebiegu wydarzeń można wnioskować,
że najprawdopodobniej spór znajdzie swój finał dopiero przed którymś z sądów
europejskich. To będzie raczej porażka i kościoła i państwa niezależnie od
werdyktu.
cepol